سؤالات رایج درباره وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر
وسیع کننده کام چیست
درمان ارتودنسی به صاف و مرتب کردن دندانهای کج و انحراف یافته و اصلاح مشکلات مربوط به رشد فک و صورت کمک میکند. یکی از مهمترین ابزارهای ارتودنسی برای دستیابی به این هدف، وسیع کننده کام یا اکسپندر است. این وسیله ارتودنسی شدت برخی مشکلات فک و دندان ها را کاهش داده یا به طور کامل برطرف نمود و یا از آنها پیشگیری مینماید. تأثیر گذاری وسیع کننده کام از طریق ایجاد فضای کافی برای دندانها حاصل میشود. نحوه عملکرد وسیع کننده کام، اِعمال کشش ملایم در خط میانی کام (سقف دهان) و در نتیجه تحریک بازسازی و تولید سلولهای استخوانی و پهن شدن فک میباشد. برای تأثیر گذاری این وسیله ارتودنسی رشد اسکلتی کلیدی میباشد. وسیع کننده کام از فرصت رشد دندانها و فک استفاده میکند و برخلاف براکت در هر سنی قابل استفاده نیست.
وسیع کننده کام چه مشکلات را برطرف میکند
کراس بایت عقب دهان – به وضعیتی که در آن دندانهای بالایی به سطح پشتی دندانهای پایینی خیلی نزدیک باشند کراس بایت گفته میشود. در کراس بایت فک بالا باریک است.
شلوغی دندانها و کمبود فضا – به علت کمبود فضای کافی در فک، دندانها نمیتوانند صاف و همراستا با یکدیگر بیرون بزنند بنابراین کج شده و یا از موقعیت نامناسبی بیرون میزنند. به هم ریختگی دندانها را میتوان با وسیع کننده کام اصلاح نمود چرا که فضای کافی در قوس دندانی ایجاد میشود و دیگر نیازی به کشیدن دندان وجود ندارد.
نهفتگی دندان – در اثر شلوغی و به هم ریختگی دندانها، ممکن است برخی از دندانها نتوانند از لثه بیرون بزنند چرا که جایی برای آنها وجود ندارد. به این وضعیت نهفتگی دندان گفته میشود که میتوان با کمک وسیع کننده کام آن را برطرف نمود.
مشکلات تنفسی – زمانی اتفاق رخ میدهد که سقف دهان بلند و باریک بوده و مسیر هوایی به علت باریکی به راحتی مسدود میشود.
وسیع کننده کام ممکن است نیاز به درمان براکت را برطرف نکند اما طول دوره درمان را کاهش میدهد و از شدت مشکلات دندانی میکاهد. به علاوه باعث زیبایی صورت و تعادل و توازن فکها میشود که این امر به نوبه خود اعتماد به نفس فرد را بهبود میبخشد.
مکانیسم عمل کرده وسیع کننده فک بالا و پایین چگونه است
به گفته انجمن دندانپزشکی آمریکا، دندانهای شیری بین شش تا سیزده سالگی با دندانهای دائمی جایگزین میشوند. متاسفانه همه کودکان فضای کافی در فک ندارند تا دندانهای دائمی شان به طور کامل در جایگاه مناسب بیرون بزند. این باعث ناهمراستایی فکها و دندانها میشود.
- وسیع کننده فک بالا
وسیع کننده کام یا وسیع کننده فک بالا با ایجاد کشش در غضروف و استخوان سقف دهان عمل میکند. بهترین زمان تأثیرگذاری وسیع کننده کام بین ۱۴ و ۱۶ سالگی است. وسیع کننده فک بالا اغلب با حلقه فلزی به دندانهای آسیاب وصل میشود. اغلب از وسیع کننده کام ثابت استفاده میشود اما گاهی اوقات ممکن است از انواع غیر ثابت استفاده شود. وسیع کننده کام یک پیچ در وسط بدنه دارد که با کلید مخصوص پیچانده شده و فعال میشود. هنگامی که پیچ وسیع کننده چرخانده میشود، کشش در خط میانی کام ایجاد میشود به صورتی که دو نیمه راست و چپ قوس دندانی به سمت دور شدن از هم حرکت میکنند و فضای خالی کوچکی در وسط سقف دهان ایجاد میشود. این فضای خالی با استخوان سازی پر میشود. این فرایند ممکن است چند هفته یا چند ماه طول بکشد. در این مدت ممکن است متوجه شوید بین دندانهای جلویی بالایی فاصله ایجاد شده است. این ویژگی نشان دهنده عملکرد وسیع کننده کام است. ممکن است ابتدا استفاده از وسیع کننده راحت نباشد و کودک از احساس حجیم شدن دهان شکایت داشته باشد اما خیلی زود به آن عادت میکند. در ابتدا جریان بزاق افزایش پیدا میکند که این موضوع ممکن است بر تکلم کودک تأثیر بگذارد اما خیلی زود بدن با شرایط جدید کنار آمده و تولید بزاق را به حالت طبیعی باز میگرداند. در این مدت تا زمانی که کودک به شرایط جدید عادت کند غذاهایی به او بدهید که نیاز زیادی به جویدن زیاد نداشته باشند مانند بستنی، پودینگ، پوره و سوپ. از دادن غذاهای چسبنده که ممکن است به وسیله ارتودنسی بچسبند پرهیز کنید.
- وسیع کننده فک پایین
عملکرد وسیع کننده فک پایین شبیه وسیع کننده فک بالا نیست. وسیع کننده فک پایین تنها دندانها را حرکت میدهد و نمیتواند استخوان فک را حرکت دهد. وسیع کننده فک پایین بیشتر دندانهایی را که به سمت داخل انحراف دارند صاف میکند. برای این منظور باید بافت لثه و استخوان کافی پیرامون ریشه دندان وجود داشته باشد. در غیر این صورت ممکن است لازم باشد دندان کشیده شود. شکل وسیع کننده فک پایین مشابه وسیع کننده فک بالا است.
بهداشت دهان با وسیع کننده کام چگونه است
مراقبتهای دهانی و مسواک زدن و نخ دندان کشیدن برای همه کودکان صرف نظر از درمانی که انجام میدهند، لازم است. حتماً همه کودکان باید حداقل دو مرتبه در روز مسواک بزنند و یک مرتبه نخ دندان کشند تا جلوی پوسیدگی دندان در آنها گرفته شود. ذرات غذا که در زیر وسیع کننده کام گیر میکنند، با استفاده از فشار آب یا سرنگ مخصوص یا اسپری آب در زیر وسیع کننده کام خارج میشوند. همچنین مسواک مخصوص تمیز کردن وسیع کننده کام وجود دارد که ابزاری با سر کوچک و انعطاف پذیر بوده و میتوانید آن را زیر وسیع کننده کام ببرید و ذرات غذا را خارج کنید.
چرا کودک به نیاز به وسیع کننده کام دارد؟
برای بایت بهتر، همراستایی دندانها و بهبود وضعیت مسیر هوایی و تنفس.
کارایی وسیع کننده کام
فاکتور اصلی تأثیرگذار بر کارایی وسیع کننده کام عبارت است از نرخ پهن شدن، طول دوره درمان و سن بیمار. برای کاهش احتمال بازگشت دندانها به موقعیت قبل، ممکن است استفاده از وسیع کننده فراتر از زمان بندی اولیه توصیه شود.
https://www.tisserontorthodontics.com/general-orthodontics/palatal-expander-needed/